Limity transakcji gotówkowych określone przez ustawodawcę w roku 2017, a koszty uzyskania przychodów

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jasno określają w przepisie art. 22p ust. 1, że podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829 i 1948) została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego. W związku z powyższym aby sprostać wymaganiom tego przepisu i jednocześnie zrozumieć jego zawiłość należy się odnieść do wspomnianej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Tak więc w art 22 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wskazano, że dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku płatniczego przedsiębiorcy, w każdym przypadku gdy:

  1. stroną transakcji, z której wynika płatność, jest inny przedsiębiorca
  2. jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 zł, przy czym transakcje w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień dokonania transakcji.

Przyglądając się literalnemu brzmieniu wyżej wymienionego art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej należy zwrócić uwagę na warunek konieczny spełnienia obu punktów wymienionych w ustępie 1 tj. stroną transakcji, z której wynika płatność musi być inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 zł …

W przypadku spełnienia wszystkich wyżej wymienionych warunków oczywiście transakcje takie w myśl obowiązujących przepisów nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.
Natomiast można sobie wyobrazić sytuację kiedy nie zostaną spełnione wszystkie przesłanki wynikające właśnie z omawianego artykułu na przykład co często ma miejsce w obrocie gospodarczym stroną transakcji nie jest inny przedsiębiorca (jako sprzedający). W przypadku braku spełnienia wszystkich okoliczności nie ma kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek art. 22 ust 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w tym miedzy innymi pkt 1 gdyż stroną owej sprzedaży jest osoba nie będąca przedsiębiorcą czyli przeciętny Kowalski, a co z tym jest związane całość każdej transakcji zakupu np. towarów handlowych od osoby nie będącej przedsiębiorcą i przekraczająca 15 000 zł mimo że opłacona została gotówką stanowi w całości koszty uzyskania przychodów.

Taki stan rzeczy jest podyktowany art 22 ust. 1 ustawy o pit gdyż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów … oraz brakiem spełnienia przesłanek wynikających z art. 22p ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który się literalnie odwołuje do art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej

Ostrzeżenie MF przed optymalizacją podatkową z wykorzystaniem spółek zagranicznych z uwagi na przepisy dotyczące tzw. miejsca zarządu

Nr 003/17, 12 czerwca 2017 r.

Ministerstwo Finansów ostrzega przed stosowaniem schematów agresywnej optymalizacji podatkowej polegających na nadużywaniu podmiotów – głównie spółek kapitałowych – formalnie zarejestrowanych za granicą w sytuacji, gdy są one faktycznie polskimi podatnikami i są zarządzane z terytorium Polski.

Ostrzeżenie to dotyczy w szczególności sytuacji, w której polscy podatnicy (osoby fizyczne lub prawne), prowadzący działalność gospodarczą w Polsce i osiągający dochody z terytorium Polski, są kuszeni propozycjami oszczędności podatkowych polegającymi na tzw. „przeniesieniu działalności do innego kraju”.  W tym celu rejestrowane są spółki na terytorium kraju obcego, które nie prowadzą tam rzeczywistych operacji gospodarczych (tzw. „conduit company”, „letterbox company”), w których polski podatnik nabywa udziały i poprzez które ma być kontynuowana jego działalność w Polsce, przy czym dochody mają w założeniu podlegać opodatkowaniu wyłącznie na terytorium tego kraju obcego.  W tym celu używane są zarówno spółki z siedzibą w rajach podatkowych, jak też podmioty z terytorium UE (np. Czechy, Luksemburg, Wielka Brytania, Słowacja, Cypr, Malta, Holandia, Szwecja) oraz innych krajów europejskich np. Szwajcarii.

Innym wariantem tej optymalizacji jest rejestrowanie spółki na terytorium kraju sąsiedniego w celu nabywania samochodów luksusowych lub sportowych.  Samochody te, wyposażone w zagraniczne tablice rejestracyjne, są następnie udostępniane do wyłącznego korzystania w Polsce przez osoby fizyczne, stale przebywające w Polsce (np. na terenie jednego województwa) i będące udziałowcami tych spółek.

Poniższe ostrzeżenie ma zastosowanie również do szeregu podobnych sytuacji, w których zagraniczne spółki kapitałowe są faktycznie zarządzane z terytorium Polski, a ich rejestracja za granicą służy jedynie stworzeniu pozoru, że działalność prowadzona za ich pośrednictwem nie podlega opodatkowaniu w Polsce.  W szczególności dotyczy to transakcji zbycia udziałów/akcji, emisji instrumentów dłużnych, wypłat dywidend, odsetek i należności licencyjnych, a także transakcji handlowych.

Ministerstwo Finansów ostrzega, że tego rodzaju operacje mogą być uznane za agresywną optymalizację podatkową i nie prowadzą do skutecznego wyłączenia opodatkowania w Polsce.  Zapobieżenie unikaniu opodatkowania w Polsce może być w takich wypadkach zrealizowane przez władze skarbowe z wykorzystaniem klauzuli obejścia prawa podatkowego lub też poprzez ustalenie miejsca zarządu podmiotu zagranicznego – także w okresie sprzed wejścia w życie przepisów tej klauzuli.

Obowiązek podatkowy w Polsce
Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od wszystkich swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy).  Wystarczające jest spełnienie tylko jednego z dwóch wskazanych warunków. Jeżeli więc spółka formalnie zarejestrowana jest za granicą, natomiast w rzeczywistości posiada zarząd w Polsce, to i tak podlega w Polsce opodatkowaniu od całości jej dochodów, niezależnie od tego w jakim kraju zostały one uzyskane.  Przedstawione powyżej schematy optymalizacji podatkowych są więc w świetle przepisów nieskuteczne i mogą skutkować powstaniem zaległości podatkowych w Polsce.

Warunek posiadania zarządu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 updop, należy odczytywać w nie tylko w znaczeniu formalnym (tj. siedziby organu zarządzającego) ale także w znaczeniu sprawowania na terytorium Polski zespołu czynności, które funkcjonalnie składają się na całokształt procesu zarządzania jego działalnością i majątkiem.

Ustalenie miejsca zarządu
Ministerstwo Finansów wyjaśnia, że ustalenie miejsca wykonywania zarządu nie ma charakteru wyłącznie formalnego.  Ocena dla potrzeb ustalania miejsca zarządu takiego podmiotu nie powinna zawężać się do stwierdzenia, że np. dokument lub uchwała organu zarządzającego, został podpisany poza terytorium Polski. Dokument oznaczony jako podpisany w państwie obcym może podlega ocenie, czy rzeczywiście okoliczności dotyczące wytworzenia tego dokumentu wskazują na proces podejmowania decyzji za granicą.

Okolicznościami pomocniczymi dotyczącymi procesu decyzyjnego mogą być korespondencja e-mailowa (służbowa), miejsca spotkań z pracownikami, zleceniobiorcami, doradcami, odbiorcami lub dostawcami, dowody przebywania w innym państwie, takie jak koszty związane z przejazdami lub przelotami, wynajmem mieszkania lub posiadanie mieszkania za granicą przez członka organu zarządzającego.

Pod uwagę muszą być brane zarówno istotne decyzje podejmowane przez organ zarządczy jak i codzienne, bieżące decyzje dotyczące podmiotu zarządzanego. Na przykład: gdzie odbywa się zlecanie zadań i wydawanie poleceń pracownikom spółki oraz gdzie odbywa się składanie zamówień jej zleceniobiorcom, gdzie znajdują się pracownicy i zleceniobiorcy.

Istotne może być także miejsce wykonywania czynności zarządczych członka organu zarządzającego, na przykład czy członek organu zarządzającego dysponuje za granicą stałym biurem lub innym miejscem dla wykonywania czynności, personelem obsługującym, czy miejsce to jest jedynie adresem formalnym wykorzystywanym równolegle przez wiele niepowiązanych ze sobą podmiotów, czy członek organu zarządzającego zazwyczaj przebywa w tym miejscu w godzinach pracy.

Należy także uwzględnić fakt, że możliwe jest podejmowanie decyzji gospodarczych za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Innymi słowy, miejsce zarządzania niekoniecznie musi mieć charakter stały, a decyzje mogą być podejmowane w różnych miejscach na świecie lub nawet w trakcie podróży. Jednakże dla ustalenia, gdzie istotnie podejmowane są te decyzje liczy się także to, gdzie zostały faktycznie przygotowane przez fachowy personel i gdzie zostały zebrane i przetworzone dane lub dokonane analizy do podjęcia tych decyzji.

W każdym przypadku indywidualna ocena miejsca zarządu będzie należała do organów kontrolnych, które mogą dokonywać ustaleń z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków dowodowych.

Mając na uwadze znane Ministerstwu Finansów stany faktyczne, w szczególności wystąpienie kilku z poniższych okoliczności może świadczyć o braku miejsca zarządu spółki zagranicznej [SPV] w państwie jej formalnej siedziby:

  • członkami zarządu (dyrektorami) SPV są osoby fizyczne/inne podmioty pełniące te funkcje w sposób usługowy, również równolegle dla innych klientów, niemające doświadczenia zawodowego w zakresie branży/biznesu formalnie prowadzonego przez SPV, zwykle będące rezydentami państwa siedziby SPV (tzw. nominee directors; usługa standardowo zapewniania przez kancelarię prawną lub księgową lub innych podmiot zakładający/dostarczający SPV);
  • członkowie zarządu SPV są jednocześnie członkami zarządu w polskich spółkach/innych spółkach z grupy;
  • członkowie zarządu SPV przebywają i wykonują swoje funkcje na terytorium Polski (co potwierdza np. ich rezydencja podatkowa/obywatelstwo);
  • brak przypisania zakresu obowiązków/kompetencji poszczególnym członkom zarządu SPV;
  • brak dokumentacji dotyczącej zadań wykonywanych przez członków zarządu SPV (w tym brak korespondencji dotyczącej prowadzenia jej spraw);
  • brak lokalnych adresów e-mail/telefonów/wizytówek członków zarządu SPV;
  • wizyty członków zarządu SPV w państwie siedziby spółki są czynnościami formalnymi polegają na podjęciu uchwały lub  podpisaniu umowy, których treść została ustalona/wynegocjowana w Polsce;
  • podpisywanie uchwał/umów/sprawozdań w posiedzeń SPV głównie przez pełnomocników (niezwiązanych z prowadzeniem spraw SPV – usługa w ramach wsparcia (tzw. „corporate services”), zapewniania zwykle przez kancelarię prawną/innych podmiot zakładający/dostarczający SPV);
  • konto bankowe spółki zagranicznej, do którego dostęp jest w Polsce oraz operacje bankowe są zlecane w Polsce lub wręcz następuje pobieranie gotówki kartą „firmową” z bankomatów w Polsce;
  • zatrudnienie w spółce jedynie (lub niemal jedynie) personelu administracyjnego (zwłaszcza, gdy jednocześnie świadczy on usługi na rzecz innych podmiotów, w tym w szczególności innych klientów kancelarii prawnej/innego podmiotu dostarczającego SPV);
  • outsourcing przez SPV większości jej podstawowych funkcji (m.in. szerokie korzystanie przez SPV z tzw. usług określanych jako „domiciliation”);
  • korzystanie w szerokim zakresie z usług powierniczych (tzw. „fiduciary services”);
  • konsultowanie decyzji dotyczących SPV głównie z polskimi doradcami (w tym doradcami podatkowymi);
  • brak faktycznej możliwości prowadzenia spraw SPV w państwie jej siedziby (brak biura/dostępnej sali konferencyjnej);
  • brak przechowywania w siedzibie SPV dokumentacji księgowej/korporacyjnej/prawnej.

Pod uwagę brane są również czynniki, np.:

  • związane z zasadnością/celem założenia przez podatnika SPV (np. inicjatywa w tym zakresie wyszła od doradców prawnych lub podatkowych i założenie spółki nie miało uzasadnienia biznesowego);
  • formą jej nabycia (np. korzystanie z gotowych spółek tzw. „shelf companies”);
  • zakresem działalności (np. przeprowadzenie przez SPV tylko jednej transakcji lub jednego typu transakcji, o której decyzja zapadła w Polsce).

Skutki
Jeżeli więc SPV – formalnie zarejestrowana za granicą – w rzeczywistości posiada zarząd w Polsce, to zgodnie z przepisami podatkowymi podlega ona opodatkowaniu od całości jej dochodów w Polsce. Oznacza to, że zarząd spółki SPV ma obowiązek zapłaty podatku dochodowego, złożenia deklaracji rocznej i wpłacania zaliczek na podatek dochodowy w Polsce. Na SPV ciąży także obowiązek poboru podatku u źródła od należności wypłacanych przez nią do innych odbiorców według reguł nakładanych przez prawo polskie, a członkowie jej zarządu – także tzw. „nominee board members” zapewniani w ramach usług typu „corporate services” – podlegają odpowiedzialności podatkowej i karnoskarbowej według polskich przepisów.

Zasady te dotyczą nie tylko przyszłych rozliczeń SPV, ale obejmują również przeszłe okresy rozliczeniowe, w tym sprzed 15 lipca 2016 r., tj. sprzed wprowadzenia przepisów o klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania.  Ministerstwo Finansów informuje, że skorygowanie rozliczeń podatkowych wraz z uiszczeniem zaległości podatkowej przed wszczęciem postępowania kontrolnego pozwala na uchronienie się przed tymi konsekwencjami.

Ministerstwo Finansów przestrzega przed próbami tworzenia sztucznej dokumentacji potwierdzającej procesy biznesowe lub decyzyjne w spółkach typu SPV opisanych powyżej.

Komitet audytu w nowej odsłonie

Dnia 21 czerwca weszła w życie nowa ustawa o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym (Dz.U. z 2017r. poz. 1089). Wraz z wejściem ustawy zostały wprowadzone istotne zmiany w zakresie powstawania oraz funkcjonowania komitetów audytu. W  obecnej formie komitet audytu musi powstać praktycznie w każdej spółce giełdowej.  Spółki giełdowe, które nie będą musiały tworzyć komitetu audytu muszą spełnić co najmniej dwie z trzech wartości:

  • średnioroczne zatrudnienie poniżej 50 osób
  • przychody nie większe niż 34 mln. zł
  • suma bilansowa nie większa niż 17 mln. zł

Takie warunki zwolnienia z obowiązku tworzenia komitetu audytu powodują, że w praktyce znacząca część spółek giełdowych jest zobowiązana do utworzenia komitetu audytu. Przy wybieraniu członków do komitetu audytu należy zwrócić uwagę na kilka ważnych aspektów, a mianowicie:

  • komitet audytu musi liczyć minimum 3 członków
  • przewodniczący komitetu musi być niezależny
  • większość członków komitetu musi być niezależna
  • co najmniej jeden członek komitetu audytu musi posiadać wiedzę i umiejętności z zakresu branży
  • co najmniej jeden członek komitetu audytu musi posiadać wiedzę i umiejętności w zakresie rachunkowości lub badania sprawozdań finansowych

Ustawodawca nałożył obowiązek dostosowania się do przepisów do 21 października 2017r.

Ostrzeżenie przed optymalizacją podatkową związaną z nadużyciem zwolnienia podatkowego dla dywidend

Ostrzeżenie przed optymalizacją podatkową związaną z nadużyciem zwolnienia podatkowego dla dywidend

Ministerstwo Finansów zidentyfikowało przypadki nadużywania zwolnienia podatkowego dla dywidend poprzez dokonywanie ich wypłat z wykorzystaniem spółek pośredniczących.

Schematy opisane w ostrzeżeniu stosowane są przede wszystkim w przypadkach, gdy zagraniczny inwestor nabywa udziały w polskich spółkach („spółki operacyjne„) nie bezpośrednio, ale z wykorzystaniem spółek zlokalizowanych w innych państwach UE/EOG, np. w Luksemburgu („spółki pośredniczące„).

W efekcie powstaje struktura, w której udziałowcem spółek polskich są spółki pośredniczące (UE/EOG), których z kolei udziałowcem jest ten inwestor zagraniczny (podmiot spoza UE/EOG, działający z jurysdykcji o bardzo niskim poziomie opodatkowania oraz o liberalnych wymaganiach regulacyjnych, w tym zakresie transparentności, np. na Wyspie Jersey („spółka holdingowa„).

W niektórych schematach optymalizacyjnych występuje także polska spółka, której działalność polega na zarządzaniu aktywami („spółka zarządzająca„). Jej zadaniem jest faktyczne zarządzanie całą strukturą, w tym dokonywanie decyzji inwestycyjnych oraz kontrolowanie bieżącej działalności spółek operacyjnych. Zazwyczaj 100% udziałowcem spółki zarządzającej jest spółka holdingowa. Ponadto, między spółką zarządzającą a spółkami operacyjnymi lub pośredniczącymi mogą występować powiązania osobowe (te same osoby fizyczne jako członkowie zarządów i rad nadzorczych lub udziałowcy).

Mechanizm agresywnej optymalizacji
W przedstawionym schemacie agresywna optymalizacja polega na nadużyciu zwolnienia podatkowego dla dywidendy wypłaconej przez spółkę operacyjną. W sytuacji bezpośredniego nabycia spółki operacyjnej przez spółkę holdingową (leżącą poza UE/EOG), spółka operacyjna byłaby zobowiązana do pobrania jako płatnik podatku „u źródła” od takiej dywidendy. Przyjmując brak umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a jurysdykcją spółki holdingowej, podatek powinien zostać pobrany według ustawowej stawki 19%.

Skutki podatkowe zmieniają się jednak dzięki „wstawieniu” spółki pośredniej pomiędzy spółkę holdingową a spółkę operacyjną. Spółka operacyjna może bowiem twierdzić, że wypłata dywidendy do spółki pośredniej (z co najmniej 10% udziałem) spełnia formalne warunki zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z dyrektywy PSD. Jednocześnie, z uwagi na wewnętrzne uregulowania w państwie UE/EOG, w którym zlokalizowana jest spółka pośrednia, przekazanie otrzymanej kwoty spółce holdingowej w formie dalszej dywidendy lub innej płatności, może nastąpić bez podatku. W jurysdykcji położenia spółki holdingowej płatność otrzymana od spółki pośredniej może być nieopodatkowana lub opodatkowana jedynie w znikomym stopniu.

W rezultacie dywidenda, która w typowej sytuacji byłaby opodatkowana w Polsce CIT według stawki 19%, nie jest w ogóle opodatkowana. Dochodzi zatem do tzw. podwójnego nieopodatkowania (ang. double non-taxation) dywidendy, sprzecznego z celem dyrektywy PSD oraz polskich przepisów ustawy o CIT, które ją implementują.

Schemat

Szczególna klauzula przeciwko nadużyciu zwolnienia podatkowego dla dywidend
Od 31 grudnia 2015 r. w polskiej ustawie o CIT funkcjonuje art. 22c, którego celem jest wyłączenie możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania m.in. dywidend. Przepis ten stanowi, że wskazany skutek zaistnieje jeśli czynność prawna nie ma rzeczywistego charakteru, a jej głównym celem lub jednym z głównych celów było uniknięcie opodatkowania, na podstawie zwolnienia określonego w art. 22 ust. 4 ustawy o CIT, a ponadto uzyskanie tego zwolnienia nie skutkuje wyłącznie wyeliminowaniem podwójnego opodatkowania.

To czy dana czynność prawna ma rzeczywisty charakter czy też nie, wynika z tego czy jej dokonanie miało racjonalne ekonomiczne uzasadnienie, odpowiadające charakterowi prowadzonej działalności gospodarczej. Na sztuczność konstrukcji prawnej może wskazywać m.in.:

  • wykorzystywanie podmiotów pośredniczących, w tym tych posiadających rezydencję podatkową w państwach o korzystnej jurysdykcji podatkowej,
  • nadmierna zawiłość lub brak treści ekonomicznej,
  • ukrywanie prawdziwego celu i znaczenia zdarzenia gospodarczego,
  • nieadekwatność lub zbędność danej konstrukcji prawnej dla realizacji takiego zdarzenia.

Tym samym posługiwanie się schematem w ramach którego istnieje podmiot pośredniczący, któremu wypłacana jest dywidenda, może zostać uznane za strukturę, która została tworzona bez racjonalnych ekonomicznie powodów. Czynności prawne dokonane w ramach tej struktury mogą zostać uznane za niemające rzeczywistego charakteru. Z okoliczności tej wynika fakt, iż czynności prawne nie zostały dokonane w celu realizacji interesów prowadzonej działalności gospodarczej, lecz w celu uniknięcia opodatkowania. Z kolei samo uzyskane zwolnienie nie skutkuje wyłącznie wyeliminowaniem podwójnego opodatkowania wypłaconych dywidend. W rezultacie zastosowanie struktury takiej jak przedstawiona w niniejszej interpretacji, może prowadzić do niestosowania zwolnienia z opodatkowania wypłaconych dywidend.

Z zaprezentowanego schematu nie skorzystałby rozsądnie działający podmiot kierujący się w swych wyborach celami i charakterystyką prowadzonej działalności gospodarczej. Motywem dokonywania czynności niemających rzeczywistego charakteru jest bowiem uniknięcie opodatkowania, a nie realizacja interesów biznesowych.

Ministerstwo Finansów ostrzega, że stosowanie przedstawionej struktury może zostać uznane za przejaw agresywnej optymalizacji podatkowej.

Konsekwencje
Możliwość zastosowania art. 22c ustawy o CIT podlega każdorazowo indywidualnej ocenie organów kontrolnych, które mogą dokonywać ustaleń z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków dowodowych.  Ustalenie, czy czynność nie miała rzeczywistego charakteru opiera się nie tylko na badaniu treści odpowiednich dokumentów prawnych (umowy, akty organów zarządczych) i zapisów księgowych ale również na innych dostępnych dowodach np. korespondencji, zeznaniach świadków złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej itp.

Należy zwrócić uwagę, że konsekwencją zaistnienia przesłanek powodujących niestosowanie zwolnienia podatkowego do wypłaconej dywidendy jest naruszenie przez płatnika obowiązków dotyczących obliczenia, pobrania i wpłaty podatku na konto właściwego organu podatkowego. W takiej sytuacji organ kontroli może wydać decyzję o odpowiedzialności płatnika, w której określi wysokość należności z tytułu niepobranego podatku wraz z odsetkami za zwłokę w związku z wypłaconą dywidendą. Za powstałą zaległość podatkową płatnik odpowiada całym swoim majątkiem.

Ministerstwo Finansów informuje, że skorygowanie rozliczeń podatkowych we właściwym terminie wraz z uiszczeniem zaległości podatkowej przed wszczęciem postępowania kontrolnego pozwala na zastosowanie art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej przewidującego możliwość zastosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę.

Inne przepisy wyłączające możliwość zastosowania optymalizacji
Ministerstwo Finansów ostrzega, że z uwagi na przepisy dotyczące tzw. miejsca zarządu, organy kontrolne mają możliwość zakwestionowania przedstawionej struktury optymalizacyjnej. Podatnicy bowiem jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od wszystkich swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy).  Wystarczające jest spełnienie tylko jednego z dwóch wskazanych warunków. Jeżeli więc spółka formalnie zarejestrowana jest za granicą, natomiast w rzeczywistości posiada zarząd w Polsce, to i tak podlega w Polsce opodatkowaniu od całości jej dochodów, niezależnie od tego w jakim kraju zostały one uzyskane.

Warunek posiadania zarządu należy odczytywać nie tylko w znaczeniu formalnym (tj. siedziby organu zarządzającego), ale także w znaczeniu sprawowania na terytorium Polski zespołu czynności, które funkcjonalnie składają się na całokształt procesu zarządzania jego działalnością i majątkiem.

W związku z powyższym gdy decyzje dotyczące działalności spółki pośredniczącej podejmowane są przez spółkę zarządzającą, która faktyczne zarządza całą strukturą, w tym dokonuje decyzji inwestycyjnych oraz kontroluje bieżącą działalności spółek pośredniczących oraz operacyjnych, to należy uznać, że spółki pośredniczące mają zarząd na terytorium Polski. W konsekwencji ich dochody (przychody) podlegają opodatkowaniu w Polsce.

Należy zauważyć, że kwestia określenia faktycznego miejsca sprawowania zarządu wyjaśniona została w opublikowanym w dniu 12 czerwca 2017 r., Nr 003/17 ostrzeżeniu Ministerstwa Finansów przed optymalizacją podatkową z wykorzystaniem spółek zagranicznych.

Jednocześnie powyżej opisane transakcje mogą podlegać ocenie z punktu widzenia przepisów o klauzuli generalnej przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej). Sekwencja operacji, przeprowadzonych w krótkim okresie czasu (np. kilku miesięcy), transfer środków finansowych do korzystnych podatkowo jurysdykcji podatkowych, ukształtowanie struktury w sposób zaprezentowany w niniejszej interpretacji, może wskazywać że czynności zostały dokonane przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z przedmiotem i celem ustawy podatkowej, a sposób działania uczestniczących w niej podmiotów był sztuczny.

Zagrożenia dotyczące podejrzenia o udział w Karuzeli podatkowej

Zagrożenia dotyczące podejrzenia o udział w Karuzeli podatkowej

Coraz częściej słyszy się o postępowaniach urzędów skarbowych dotyczących braku zwrotu vat oraz toczących się miesiącami, a nawet latami czynności kontrolnych i postepowań podatkowych w związku z wątpliwościami czy podatnicy nie są zamieszani w karuzele podatkowe mających na celu oszukańcze wyłudzenie vat. Niestety taka sytuacja może dotknąć nawet i co często ma miejsce uczciwych podatników (firmy).

W tym celu należy przybliżyć przede wszystkim sam mechanizm działania karuzeli podatkowej.

Pierwszym etapem jest tzw. Znikający podatnik którego celem jest najczęściej wystawienie faktury vat dokumentującej sprzedaż towaru. Najczęściej sprzedaż ta ma fizycznie miejsce towar zostaje sprzedany. Niestety znikający podatnik nie wywiązuje się ze swoich obowiązków wobec budżetu państwa co może mieć różną postać w tym między innymi, nie składa deklaracji podatkowych lub składa z ujawnieniem zaniżonych kwot, nie odprowadza należnego vat do urzędu skarbowego, po jakimś czasie znika z rynku. Często właścicielami takich firm są po głębszej analizie osoby bez majątku, z brakiem fachowej wiedzy na temat specyfiki działalności jaką prowadzą itp. Natomiast towar przez takiego podatnika zostaje sprzedany wraz z całą potrzebną do tego dokumentacją jaka są najczęściej faktury sprzedaży, dokumenty WZ itd.

Następnym etapem jest Bufor. Jest on podatnikiem, który może być świadomym lub nieświadomym przestępczej działalności całego łańcucha firm. Bufor prowadzi najczęściej normalną działalność, składa właściwe deklaracje podatkowe, odprowadza podatki, odlicza podatek vat od zakupionego towaru od znikającego podatnika. Im więcej Buforów tym trudniej jest dla urzędu skarbowego wykryć charakter całego procederu w tym wykrycie na jakim etapie jest znikający podatnik oraz czy Bufor był świadomym czy nieświadomym uczestnikiem tych transakcji dlatego że Bufor jest pośrednikiem pomiędzy znikającym podatnikiem, a Brokerem do którego to sprzedawane są dalej towary.

Broker

Jest on następnym etapem w całym łańcuchu transakcji. Kupuje towary od Bufora oraz realizuje zyski. Należy wspomnieć, że może on być świadomym uczestnikiem lub padać ofiarą oszukańczego procederu gdzie wykorzystywana jest jego łatwowierność lub brak doświadczenia. Dla całej struktury najlepiej jest kiedy Broker ma już ugruntowaną pozycję rynkową oraz wysoki poziom obrotów gdyż może on realizować zyski bez wzbudzania podejrzeń ze strony urzędów skarbowych. Działalność Brokera polega na tym, iż kupując towar sprzedaje go on dalej już za granicę gdzie obowiązująca stawka VAT wynosi 0%. W ten sposób odlicza vat od faktur nabycia towaru następnie sprzedając ten sam towar już ze stawką 0%. Powyższe powoduje, że w deklaracjach podatkowych są kwoty do zwrotu dlatego też ważna jest ugruntowana pozycja rynkowa i dobra historia firmy w urzędach skarbowych gdyż do zwrotów wtenczas nie będzie zastrzeżeń.

Spółka wiodąca

Jest ona często organizatorem całego schematu powyższych transakcji oraz jest uczestnikiem karuzeli w ten sposób, iż kupiony towar w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia sprzedaje dalej oraz zamyka cały łańcuch podmiotów. Może to robić za pośrednictwem kolejnych podmiotów lub nie.

 

Powyższe pokazuje, że w powyższym procederze ten sam towar może być wielokrotnie sprzedawany z zachowaniem pozorów transakcji przy wszystkich potrzebnych do tego dokumentach tj. fakturach, dokumentach magazynowych PZ i WZ, protokołach przekazania, listach przewozowych, przelewach, umowach itp. Natomiast celem całego procederu jest wyłudzenie podatku VAT. W związku z powyższym urzędy skarbowe wypracowały schematy działania, w przypadku których na podstawie wszelkich dowodów przy udowodnieniu podatnikom braku należytej staranności, braku dobrej wiary lub braku faktycznego przeprowadzenia czynności zwrot vat jest nienależny. Należy wskazać, iż brak możliwości odliczenia vat od zakupów dotyczyć będzie każdego z osobna podatnika w tym zarówno bufora jak i brokera. W takim przypadku każdy nieświadomy podatnik musi mieć świadomość udowodnienia

Należytej staranności

Zgodnie z tym terminem należy rozumieć wszelkie działania podmiotu gospodarczego jakie można od niego oczekiwać w celu upewnienia się przez podmiot, że transakcje w których brał udział nie wiążą się z przestępstwem w podatku vat jak również są legalne. Podatnicy mogą udowodnić należytą staranność na podstawie dostarczonego do urzędu skarbowego materiału dowodowego w tym. m.in.

– przesłuchań stron transakcji

– przesłuchań świadków

– zawartych umów

– dokumentach towarzyszących przeprowadzonym transakcjom tj. ubezpieczeniu towaru, dokumentach CMR, dokumentach magazynowych, zdjęciach towarów, potwierdzeniach płatności

– wydrukach z systemu VIES

– wydrukach z KRS

– historii firmy

– innych wskazujące na staranny dobór kontrahenta i realność przeprowadzonej transakcji

 

Dodatkowo również na podstawie dowodów podatnik zmuszony będzie do udowodnienia faktycznie przeprowadzonych czynności tzn. czy dany towar został kupiony i sprzedany, realności zastosowanej ceny jak również do udowodnienia dobrej wiary. Niestety w przypadku gdy na podstawie obiektywnych przesłanek w tym dowodów, na podstawie których organ podatkowy znajdzie podstawę na twierdzenia, iż podatnik nie wykazał jakiejkolwiek z powyższych przesłanek zwrot vat nie będzie należny.

Dokumentacja cen transferowych

W ubiegłym tygodniu Ministerstwo Finansów potwierdziło, że pracuje nad wydłużeniem terminu na sporządzenie dokumentacji cen transferowych za 2017 rok. Takie niecodzienne podejście Ministerstwa związane jest z silnym sygnałem ze strony rynku, który wskazywał, że w takim terminie sporządzenie dokumentacji cen transferowych jest niezwykle trudne. Obecnie doradcy podatkowi mocno zaangażowani w prace nad zamykaniem roku podatkowego, muszą się zmierzyć jeszcze z nowymi przepisami w zakresie sporządzania dokumentacji cen transferowych. Na szczęście Ministerstwo Finansów proponuje wydłużenie terminu  do 30 września 2018 roku na sporządzenie takiej dokumentacji. Należy zaznaczyć, że również termin na sporządzenie dokumentacji TP za rok 2018  został wydłużony i zgodnie z propozycją Ministerstwa Finansów będzie można sporządzić tą dokumentację do 30 września 2019 roku. Więcej informacji znajduje się na stronach Ministerstwa Finansów pod linkiem

http://www.mf.gov.pl/ministerstwo-finansow/wiadomosci/komunikaty/-/asset_publisher/6Wwm/content/ministerstwo-finansow-pracuje-nad-wydluzeniem-terminow-dla-podatnikow-w-zakresie-cen-transferowych?redirect=http%3A%2F%2Fwww.mf.gov.pl%2Fministerstwo-finansow%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_dNH3%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3D_118_INSTANCE_9Jwz__column-2%26p_p_col_count%3D1#p_p_id_101_INSTANCE_6Wwm_

Sprawozdanie z przejrzystości

Zamieściliśmy na stronie  sprawozdanie z przejrzystości znajdują się pod linkiem http://gaip.pl/sprawozdania

 

Grupa Audyt i Podatki sp. z o.o.

Biegli Rewidenci i Doradcy Podatkowi

ul. Hallera 170/2

53-203 Wrocław

tel./fax. 071 339 04 33

509 489 800, 508 142 124, 698 884 384

biuro@gaip.pl

^
© Copyright 2017 gaip.pl | Projekt i realizacja strony www - SoftSpark