Ostrzeżenie przed optymalizacją podatkową związaną z nadużyciem zwolnienia podatkowego dla dywidend

Ostrzeżenie przed optymalizacją podatkową związaną z nadużyciem zwolnienia podatkowego dla dywidend

Ministerstwo Finansów zidentyfikowało przypadki nadużywania zwolnienia podatkowego dla dywidend poprzez dokonywanie ich wypłat z wykorzystaniem spółek pośredniczących.

Schematy opisane w ostrzeżeniu stosowane są przede wszystkim w przypadkach, gdy zagraniczny inwestor nabywa udziały w polskich spółkach („spółki operacyjne„) nie bezpośrednio, ale z wykorzystaniem spółek zlokalizowanych w innych państwach UE/EOG, np. w Luksemburgu („spółki pośredniczące„).

W efekcie powstaje struktura, w której udziałowcem spółek polskich są spółki pośredniczące (UE/EOG), których z kolei udziałowcem jest ten inwestor zagraniczny (podmiot spoza UE/EOG, działający z jurysdykcji o bardzo niskim poziomie opodatkowania oraz o liberalnych wymaganiach regulacyjnych, w tym zakresie transparentności, np. na Wyspie Jersey („spółka holdingowa„).

W niektórych schematach optymalizacyjnych występuje także polska spółka, której działalność polega na zarządzaniu aktywami („spółka zarządzająca„). Jej zadaniem jest faktyczne zarządzanie całą strukturą, w tym dokonywanie decyzji inwestycyjnych oraz kontrolowanie bieżącej działalności spółek operacyjnych. Zazwyczaj 100% udziałowcem spółki zarządzającej jest spółka holdingowa. Ponadto, między spółką zarządzającą a spółkami operacyjnymi lub pośredniczącymi mogą występować powiązania osobowe (te same osoby fizyczne jako członkowie zarządów i rad nadzorczych lub udziałowcy).

Mechanizm agresywnej optymalizacji
W przedstawionym schemacie agresywna optymalizacja polega na nadużyciu zwolnienia podatkowego dla dywidendy wypłaconej przez spółkę operacyjną. W sytuacji bezpośredniego nabycia spółki operacyjnej przez spółkę holdingową (leżącą poza UE/EOG), spółka operacyjna byłaby zobowiązana do pobrania jako płatnik podatku „u źródła” od takiej dywidendy. Przyjmując brak umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a jurysdykcją spółki holdingowej, podatek powinien zostać pobrany według ustawowej stawki 19%.

Skutki podatkowe zmieniają się jednak dzięki „wstawieniu” spółki pośredniej pomiędzy spółkę holdingową a spółkę operacyjną. Spółka operacyjna może bowiem twierdzić, że wypłata dywidendy do spółki pośredniej (z co najmniej 10% udziałem) spełnia formalne warunki zastosowania zwolnienia podatkowego wynikającego z dyrektywy PSD. Jednocześnie, z uwagi na wewnętrzne uregulowania w państwie UE/EOG, w którym zlokalizowana jest spółka pośrednia, przekazanie otrzymanej kwoty spółce holdingowej w formie dalszej dywidendy lub innej płatności, może nastąpić bez podatku. W jurysdykcji położenia spółki holdingowej płatność otrzymana od spółki pośredniej może być nieopodatkowana lub opodatkowana jedynie w znikomym stopniu.

W rezultacie dywidenda, która w typowej sytuacji byłaby opodatkowana w Polsce CIT według stawki 19%, nie jest w ogóle opodatkowana. Dochodzi zatem do tzw. podwójnego nieopodatkowania (ang. double non-taxation) dywidendy, sprzecznego z celem dyrektywy PSD oraz polskich przepisów ustawy o CIT, które ją implementują.

Schemat

Szczególna klauzula przeciwko nadużyciu zwolnienia podatkowego dla dywidend
Od 31 grudnia 2015 r. w polskiej ustawie o CIT funkcjonuje art. 22c, którego celem jest wyłączenie możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania m.in. dywidend. Przepis ten stanowi, że wskazany skutek zaistnieje jeśli czynność prawna nie ma rzeczywistego charakteru, a jej głównym celem lub jednym z głównych celów było uniknięcie opodatkowania, na podstawie zwolnienia określonego w art. 22 ust. 4 ustawy o CIT, a ponadto uzyskanie tego zwolnienia nie skutkuje wyłącznie wyeliminowaniem podwójnego opodatkowania.

To czy dana czynność prawna ma rzeczywisty charakter czy też nie, wynika z tego czy jej dokonanie miało racjonalne ekonomiczne uzasadnienie, odpowiadające charakterowi prowadzonej działalności gospodarczej. Na sztuczność konstrukcji prawnej może wskazywać m.in.:

  • wykorzystywanie podmiotów pośredniczących, w tym tych posiadających rezydencję podatkową w państwach o korzystnej jurysdykcji podatkowej,
  • nadmierna zawiłość lub brak treści ekonomicznej,
  • ukrywanie prawdziwego celu i znaczenia zdarzenia gospodarczego,
  • nieadekwatność lub zbędność danej konstrukcji prawnej dla realizacji takiego zdarzenia.

Tym samym posługiwanie się schematem w ramach którego istnieje podmiot pośredniczący, któremu wypłacana jest dywidenda, może zostać uznane za strukturę, która została tworzona bez racjonalnych ekonomicznie powodów. Czynności prawne dokonane w ramach tej struktury mogą zostać uznane za niemające rzeczywistego charakteru. Z okoliczności tej wynika fakt, iż czynności prawne nie zostały dokonane w celu realizacji interesów prowadzonej działalności gospodarczej, lecz w celu uniknięcia opodatkowania. Z kolei samo uzyskane zwolnienie nie skutkuje wyłącznie wyeliminowaniem podwójnego opodatkowania wypłaconych dywidend. W rezultacie zastosowanie struktury takiej jak przedstawiona w niniejszej interpretacji, może prowadzić do niestosowania zwolnienia z opodatkowania wypłaconych dywidend.

Z zaprezentowanego schematu nie skorzystałby rozsądnie działający podmiot kierujący się w swych wyborach celami i charakterystyką prowadzonej działalności gospodarczej. Motywem dokonywania czynności niemających rzeczywistego charakteru jest bowiem uniknięcie opodatkowania, a nie realizacja interesów biznesowych.

Ministerstwo Finansów ostrzega, że stosowanie przedstawionej struktury może zostać uznane za przejaw agresywnej optymalizacji podatkowej.

Konsekwencje
Możliwość zastosowania art. 22c ustawy o CIT podlega każdorazowo indywidualnej ocenie organów kontrolnych, które mogą dokonywać ustaleń z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków dowodowych.  Ustalenie, czy czynność nie miała rzeczywistego charakteru opiera się nie tylko na badaniu treści odpowiednich dokumentów prawnych (umowy, akty organów zarządczych) i zapisów księgowych ale również na innych dostępnych dowodach np. korespondencji, zeznaniach świadków złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej itp.

Należy zwrócić uwagę, że konsekwencją zaistnienia przesłanek powodujących niestosowanie zwolnienia podatkowego do wypłaconej dywidendy jest naruszenie przez płatnika obowiązków dotyczących obliczenia, pobrania i wpłaty podatku na konto właściwego organu podatkowego. W takiej sytuacji organ kontroli może wydać decyzję o odpowiedzialności płatnika, w której określi wysokość należności z tytułu niepobranego podatku wraz z odsetkami za zwłokę w związku z wypłaconą dywidendą. Za powstałą zaległość podatkową płatnik odpowiada całym swoim majątkiem.

Ministerstwo Finansów informuje, że skorygowanie rozliczeń podatkowych we właściwym terminie wraz z uiszczeniem zaległości podatkowej przed wszczęciem postępowania kontrolnego pozwala na zastosowanie art. 56a § 1 Ordynacji podatkowej przewidującego możliwość zastosowania obniżonej stawki odsetek za zwłokę.

Inne przepisy wyłączające możliwość zastosowania optymalizacji
Ministerstwo Finansów ostrzega, że z uwagi na przepisy dotyczące tzw. miejsca zarządu, organy kontrolne mają możliwość zakwestionowania przedstawionej struktury optymalizacyjnej. Podatnicy bowiem jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, podlegają obowiązkowi podatkowemu od wszystkich swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (nieograniczony obowiązek podatkowy).  Wystarczające jest spełnienie tylko jednego z dwóch wskazanych warunków. Jeżeli więc spółka formalnie zarejestrowana jest za granicą, natomiast w rzeczywistości posiada zarząd w Polsce, to i tak podlega w Polsce opodatkowaniu od całości jej dochodów, niezależnie od tego w jakim kraju zostały one uzyskane.

Warunek posiadania zarządu należy odczytywać nie tylko w znaczeniu formalnym (tj. siedziby organu zarządzającego), ale także w znaczeniu sprawowania na terytorium Polski zespołu czynności, które funkcjonalnie składają się na całokształt procesu zarządzania jego działalnością i majątkiem.

W związku z powyższym gdy decyzje dotyczące działalności spółki pośredniczącej podejmowane są przez spółkę zarządzającą, która faktyczne zarządza całą strukturą, w tym dokonuje decyzji inwestycyjnych oraz kontroluje bieżącą działalności spółek pośredniczących oraz operacyjnych, to należy uznać, że spółki pośredniczące mają zarząd na terytorium Polski. W konsekwencji ich dochody (przychody) podlegają opodatkowaniu w Polsce.

Należy zauważyć, że kwestia określenia faktycznego miejsca sprawowania zarządu wyjaśniona została w opublikowanym w dniu 12 czerwca 2017 r., Nr 003/17 ostrzeżeniu Ministerstwa Finansów przed optymalizacją podatkową z wykorzystaniem spółek zagranicznych.

Jednocześnie powyżej opisane transakcje mogą podlegać ocenie z punktu widzenia przepisów o klauzuli generalnej przeciwko unikaniu opodatkowania (art. 119a Ordynacji podatkowej). Sekwencja operacji, przeprowadzonych w krótkim okresie czasu (np. kilku miesięcy), transfer środków finansowych do korzystnych podatkowo jurysdykcji podatkowych, ukształtowanie struktury w sposób zaprezentowany w niniejszej interpretacji, może wskazywać że czynności zostały dokonane przede wszystkim w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, sprzecznej z przedmiotem i celem ustawy podatkowej, a sposób działania uczestniczących w niej podmiotów był sztuczny.

Zagrożenia dotyczące podejrzenia o udział w Karuzeli podatkowej

Zagrożenia dotyczące podejrzenia o udział w Karuzeli podatkowej

Coraz częściej słyszy się o postępowaniach urzędów skarbowych dotyczących braku zwrotu vat oraz toczących się miesiącami, a nawet latami czynności kontrolnych i postepowań podatkowych w związku z wątpliwościami czy podatnicy nie są zamieszani w karuzele podatkowe mających na celu oszukańcze wyłudzenie vat. Niestety taka sytuacja może dotknąć nawet i co często ma miejsce uczciwych podatników (firmy).

W tym celu należy przybliżyć przede wszystkim sam mechanizm działania karuzeli podatkowej.

Pierwszym etapem jest tzw. Znikający podatnik którego celem jest najczęściej wystawienie faktury vat dokumentującej sprzedaż towaru. Najczęściej sprzedaż ta ma fizycznie miejsce towar zostaje sprzedany. Niestety znikający podatnik nie wywiązuje się ze swoich obowiązków wobec budżetu państwa co może mieć różną postać w tym między innymi, nie składa deklaracji podatkowych lub składa z ujawnieniem zaniżonych kwot, nie odprowadza należnego vat do urzędu skarbowego, po jakimś czasie znika z rynku. Często właścicielami takich firm są po głębszej analizie osoby bez majątku, z brakiem fachowej wiedzy na temat specyfiki działalności jaką prowadzą itp. Natomiast towar przez takiego podatnika zostaje sprzedany wraz z całą potrzebną do tego dokumentacją jaka są najczęściej faktury sprzedaży, dokumenty WZ itd.

Następnym etapem jest Bufor. Jest on podatnikiem, który może być świadomym lub nieświadomym przestępczej działalności całego łańcucha firm. Bufor prowadzi najczęściej normalną działalność, składa właściwe deklaracje podatkowe, odprowadza podatki, odlicza podatek vat od zakupionego towaru od znikającego podatnika. Im więcej Buforów tym trudniej jest dla urzędu skarbowego wykryć charakter całego procederu w tym wykrycie na jakim etapie jest znikający podatnik oraz czy Bufor był świadomym czy nieświadomym uczestnikiem tych transakcji dlatego że Bufor jest pośrednikiem pomiędzy znikającym podatnikiem, a Brokerem do którego to sprzedawane są dalej towary.

Broker

Jest on następnym etapem w całym łańcuchu transakcji. Kupuje towary od Bufora oraz realizuje zyski. Należy wspomnieć, że może on być świadomym uczestnikiem lub padać ofiarą oszukańczego procederu gdzie wykorzystywana jest jego łatwowierność lub brak doświadczenia. Dla całej struktury najlepiej jest kiedy Broker ma już ugruntowaną pozycję rynkową oraz wysoki poziom obrotów gdyż może on realizować zyski bez wzbudzania podejrzeń ze strony urzędów skarbowych. Działalność Brokera polega na tym, iż kupując towar sprzedaje go on dalej już za granicę gdzie obowiązująca stawka VAT wynosi 0%. W ten sposób odlicza vat od faktur nabycia towaru następnie sprzedając ten sam towar już ze stawką 0%. Powyższe powoduje, że w deklaracjach podatkowych są kwoty do zwrotu dlatego też ważna jest ugruntowana pozycja rynkowa i dobra historia firmy w urzędach skarbowych gdyż do zwrotów wtenczas nie będzie zastrzeżeń.

Spółka wiodąca

Jest ona często organizatorem całego schematu powyższych transakcji oraz jest uczestnikiem karuzeli w ten sposób, iż kupiony towar w ramach wewnątrzwspólnotowego nabycia sprzedaje dalej oraz zamyka cały łańcuch podmiotów. Może to robić za pośrednictwem kolejnych podmiotów lub nie.

 

Powyższe pokazuje, że w powyższym procederze ten sam towar może być wielokrotnie sprzedawany z zachowaniem pozorów transakcji przy wszystkich potrzebnych do tego dokumentach tj. fakturach, dokumentach magazynowych PZ i WZ, protokołach przekazania, listach przewozowych, przelewach, umowach itp. Natomiast celem całego procederu jest wyłudzenie podatku VAT. W związku z powyższym urzędy skarbowe wypracowały schematy działania, w przypadku których na podstawie wszelkich dowodów przy udowodnieniu podatnikom braku należytej staranności, braku dobrej wiary lub braku faktycznego przeprowadzenia czynności zwrot vat jest nienależny. Należy wskazać, iż brak możliwości odliczenia vat od zakupów dotyczyć będzie każdego z osobna podatnika w tym zarówno bufora jak i brokera. W takim przypadku każdy nieświadomy podatnik musi mieć świadomość udowodnienia

Należytej staranności

Zgodnie z tym terminem należy rozumieć wszelkie działania podmiotu gospodarczego jakie można od niego oczekiwać w celu upewnienia się przez podmiot, że transakcje w których brał udział nie wiążą się z przestępstwem w podatku vat jak również są legalne. Podatnicy mogą udowodnić należytą staranność na podstawie dostarczonego do urzędu skarbowego materiału dowodowego w tym. m.in.

– przesłuchań stron transakcji

– przesłuchań świadków

– zawartych umów

– dokumentach towarzyszących przeprowadzonym transakcjom tj. ubezpieczeniu towaru, dokumentach CMR, dokumentach magazynowych, zdjęciach towarów, potwierdzeniach płatności

– wydrukach z systemu VIES

– wydrukach z KRS

– historii firmy

– innych wskazujące na staranny dobór kontrahenta i realność przeprowadzonej transakcji

 

Dodatkowo również na podstawie dowodów podatnik zmuszony będzie do udowodnienia faktycznie przeprowadzonych czynności tzn. czy dany towar został kupiony i sprzedany, realności zastosowanej ceny jak również do udowodnienia dobrej wiary. Niestety w przypadku gdy na podstawie obiektywnych przesłanek w tym dowodów, na podstawie których organ podatkowy znajdzie podstawę na twierdzenia, iż podatnik nie wykazał jakiejkolwiek z powyższych przesłanek zwrot vat nie będzie należny.

Dokumentacja cen transferowych

W ubiegłym tygodniu Ministerstwo Finansów potwierdziło, że pracuje nad wydłużeniem terminu na sporządzenie dokumentacji cen transferowych za 2017 rok. Takie niecodzienne podejście Ministerstwa związane jest z silnym sygnałem ze strony rynku, który wskazywał, że w takim terminie sporządzenie dokumentacji cen transferowych jest niezwykle trudne. Obecnie doradcy podatkowi mocno zaangażowani w prace nad zamykaniem roku podatkowego, muszą się zmierzyć jeszcze z nowymi przepisami w zakresie sporządzania dokumentacji cen transferowych. Na szczęście Ministerstwo Finansów proponuje wydłużenie terminu  do 30 września 2018 roku na sporządzenie takiej dokumentacji. Należy zaznaczyć, że również termin na sporządzenie dokumentacji TP za rok 2018  został wydłużony i zgodnie z propozycją Ministerstwa Finansów będzie można sporządzić tą dokumentację do 30 września 2019 roku. Więcej informacji znajduje się na stronach Ministerstwa Finansów pod linkiem

http://www.mf.gov.pl/ministerstwo-finansow/wiadomosci/komunikaty/-/asset_publisher/6Wwm/content/ministerstwo-finansow-pracuje-nad-wydluzeniem-terminow-dla-podatnikow-w-zakresie-cen-transferowych?redirect=http%3A%2F%2Fwww.mf.gov.pl%2Fministerstwo-finansow%3Fp_p_id%3D101_INSTANCE_dNH3%26p_p_lifecycle%3D0%26p_p_state%3Dnormal%26p_p_mode%3Dview%26p_p_col_id%3D_118_INSTANCE_9Jwz__column-2%26p_p_col_count%3D1#p_p_id_101_INSTANCE_6Wwm_

Sprawozdanie z przejrzystości

Pod tym linkiem http://gaip.pl/sprawozdania/ umieściliśmy sprawozdanie z przejrzystości za 2019r.

Sprawozdanie z przejrzystości

Zamieściliśmy na stronie  sprawozdanie z przejrzystości znajdują się pod linkiem http://gaip.pl/sprawozdania

 

Sprawozdanie z przejrzystości za 2020r.

Sprawozdanie z przejrzystości

Zamieściliśmy na stronie  sprawozdanie z przejrzystości za rok 2020 znajdują się pod linkiem http://gaip.pl/sprawozdania

Grupa Audyt i Podatki sp. z o.o.

Biegli Rewidenci i Doradcy Podatkowi

ul. Hallera 170/2

53-203 Wrocław

tel./fax. 071 339 04 33

509 489 800, 508 142 124, 698 884 384

biuro@gaip.pl

^
© Copyright 2017 gaip.pl | Projekt i realizacja strony www - SoftSpark